از علیزاده تا چکناواریان و انتظامی/ روایت آهنگسازان بزرگ از خلق آثار عاشورایی

آثار شنیدنی‌ درجه‌یک با محوریت موسیقی آیینی، کم‌شمار است؛ اما این حوزه چند اثر واقعاً شنیدنی دارد که می‌توان برای هرکدام از آن‌ها یک سرفصل مجزا نوشت. «نی‌نوا»، «سمفونی عاشورا»، آهنگ فیلم سینمایی «روز واقعه» از جمله این آثار شنیدنی‌است که هر کدام از آن‌ها را یک آهنگ‌ساز برجسته، یعنی حسین علیزاده، لوریس چکناواریان و مجید انتظامی ساخته است. با آگاهی از این‌‍‌‎‎که پرداختن به موسیقی آیینی با ایده‌های نو، توسط افراد متخصص یک ضرورت است و جای خیلی از استادان دیگر در این فهرست هنوز خالی‌ است، به معرفی سه‌قطعه مذکور و چگونگی ساخت آن‌ها توسط این آهنگ‌سازان برجسته می‌پردازیم.
نی‌نوا حسین علیزاده
یکی از ..

آثار شنیدنی‌ درجه‌یک با محوریت موسیقی آیینی، کم‌شمار است؛ اما این حوزه چند اثر واقعاً شنیدنی دارد که می‌توان برای هرکدام از آن‌ها یک سرفصل مجزا نوشت.

«نی‌نوا»، «سمفونی عاشورا»، آهنگ فیلم سینمایی «روز واقعه» از جمله این آثار شنیدنی‌است که هر کدام از آن‌ها را یک آهنگ‌ساز برجسته، یعنی حسین علیزاده، لوریس چکناواریان و مجید انتظامی ساخته است. با آگاهی از این‌‍‌‎‎که پرداختن به موسیقی آیینی با ایده‌های نو، توسط افراد متخصص یک ضرورت است و جای خیلی از استادان دیگر در این فهرست هنوز خالی‌ است، به معرفی سه‌قطعه مذکور و چگونگی ساخت آن‌ها توسط این آهنگ‌سازان برجسته می‌پردازیم.

نی‌نوا حسین علیزاده

یکی از معروف‌ترین آثار موسیقی محرم، «نی‌نوا»، اثر استاد حسین علیزاده است. ایده ساخت این آلبوم که ۳۷ سال پیش برای اولین‌بار منتشر شد، به ذهن حسین علیزاده رسید. علاقه او به دستگاه نوا باعث شد او از این دستگاه، برای ساختن این اثر استفاده و آن را با ارکستر زهی ادغام کند. در «نی‌نوا»، نی نقش یک راوی را دارد و تک‌نوازی آن هم توسط جمشید عندلیبی انجام شده است. ساخت این آلبوم، بنا به گفته علیزاده، حدود دوسال و ایده ساخت آن هم ۴ تا ۵ ماه، زمان برده است. صحبت‌های علیزاده در یک مستند، درباره چگونگی رسیدن نقش اصلی به نی در این اثر، گویای همه چیز است:«سایه مشغول ساخت مثنوی خودش بود. من خواستم به‌گونه‌ای با او همراه شوم. به خودم گفتم اگر بخواهم با او همراه بشوم، چگونه باید باشد؟ گفتم بشنو از نی‌ چون حکایت می‌کند. بعد گفتم نی باید یک نقشی داشته باشد، اما چه نقشی؟ نی بیاد سولو بزند؟ بعد فکر کردم یک کاری کنم که نکرده باشم یا نشده باشد و یک فرم نی و ارکستر باشد که بالاخره نی‌نوا شد.»

«شب قبل از عاشورا» لوریس چکناواریان

سمفونی تاثیرگذار عاشورا، توسط لوریس چکناواریان آهنگ‌ساز و رهبر ارکستر ایرانی-ارمنی ساخته شده است. او پیش‌ از ساخت این کار، در گفت‌وگویی، از علاقه‌اش به فرهنگ عاشورایی سخن گفته و اضافه کرده بود:« موسیقی‌هایی که از طریق شیپور و طبل شنیده می‌شوند، همیشه مرا تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. باید بگویم، نمی‌توان ایرانی بود و نسبت به فرهنگ عظیم عاشورایی بی‌تفاوت باشیم. عاشورا چند درس بزرگ دارد و یک تراژدی بزرگ است.» این آهنگ‌ساز درباره چگونگی ساخت این اثر گفته است:«یادم می‌آید در زمان بچگی وقتی در دسته‌های عزاداری بودم، سقای آب بودم؛ آب را بین هیئت‌ها پخش می‌کردم. موسیقی عاشورایی از سنت‌های قدیمی ایرانیان است که در ماه محرم با تاثیر از سازهای طبل و سنج، تداعی‌گر واقعه بزرگ و فراموش‌نشدنی عاشوراست. این کار هم برای همین ساخته شد. برای همین حماسه و برای این‌که بتوانیم آن فضا را در قالب نوحه‌ای قدیمی با موسیقی همراه کنیم. در واقع حماسه و نوحه درهم تنیده‌ شده‌اند و با موسیقی تاثیر به‌سزایی بر جای می‌گذارند.»

روز واقعه مجید انتظامی

موسیقی متن فیلم سینمایی «روز واقعه»، شاید درخورترین اثر شنیداری در حوزه موسیقی متن آیینی باشد؛ موسیقی که حاصل درآمیختن صدای سنگ و چوب و فغان است و حکایت از یک ماتم و عزای بزرگ دارد. مجید انتظامی صاحب موسیقی‌های ماندگاری چون «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین»، درباره ساخت موسیقی متن این فیلم و چالش‌های پیش روی آن گفته است:«موسیقی این فیلم قسمت‌های سخت زیادی داشت. چوب و سنگ‌زدن‌ها و موسیقی عزاداری مراسم زار. خاطرم هست برای موسیقی این فیلم، تعداد زیادی چوب و چند گونی سنگ از کوه جمع کرده بودم تا صدای به‌هم‌زدن سنگ‌ها و چوب‌ها را ضبط کنم. بعد از مدتی همه سنگ‌ها خرد و به یک تپه خرده‌سنگ و خاک تبدیل شد. تر و تمیز به استودیو می‌رفتیم و خاکی و کثیف برمی‌گشتیم! این یکی از سخت‌ترین قسمت‌های این موسیقی بود.» این اثر که در سال ۷۳ ساخته شد، به صورت یک آلبوم مجزا نیز منتشر و در سیزدهمین جشنواره فیلم فجر صاحب سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن شد.

آثار شنیدنی‌ درجه‌یک با محوریت موسیقی آیینی، کم‌شمار است؛ اما این حوزه چند اثر واقعاً شنیدنی دارد که می‌توان برای هرکدام از آن‌ها یک سرفصل مجزا نوشت.

پایگاه خبری خبر فوری (khabarfoori.com)

5f424b99ccee1_5f424b99ccee3 فرهنگی/ موسیقی 2 شهریور 1399 – 15:27

«نی‌نوا»، «سمفونی عاشورا»، آهنگ فیلم سینمایی «روز واقعه» از جمله این آثار شنیدنی‌است که هر کدام از آن‌ها را یک آهنگ‌ساز برجسته، یعنی حسین علیزاده، لوریس چکناواریان و مجید انتظامی ساخته است. با آگاهی از این‌‍‌‎‎که پرداختن به موسیقی آیینی با ایده‌های نو، توسط افراد متخصص یک ضرورت است و جای خیلی از استادان دیگر در این فهرست هنوز خالی‌ است، به معرفی سه‌قطعه مذکور و چگونگی ساخت آن‌ها توسط این آهنگ‌سازان برجسته می‌پردازیم.

نی‌نوا حسین علیزاده

یکی از معروف‌ترین آثار موسیقی محرم، «نی‌نوا»، اثر استاد حسین علیزاده است. ایده ساخت این آلبوم که ۳۷ سال پیش برای اولین‌بار منتشر شد، به ذهن حسین علیزاده رسید. علاقه او به دستگاه نوا باعث شد او از این دستگاه، برای ساختن این اثر استفاده و آن را با ارکستر زهی ادغام کند. در «نی‌نوا»، نی نقش یک راوی را دارد و تک‌نوازی آن هم توسط جمشید عندلیبی انجام شده است. ساخت این آلبوم، بنا به گفته علیزاده، حدود دوسال و ایده ساخت آن هم ۴ تا ۵ ماه، زمان برده است. صحبت‌های علیزاده در یک مستند، درباره چگونگی رسیدن نقش اصلی به نی در این اثر، گویای همه چیز است:«سایه مشغول ساخت مثنوی خودش بود. من خواستم به‌گونه‌ای با او همراه شوم. به خودم گفتم اگر بخواهم با او همراه بشوم، چگونه باید باشد؟ گفتم بشنو از نی‌ چون حکایت می‌کند. بعد گفتم نی باید یک نقشی داشته باشد، اما چه نقشی؟ نی بیاد سولو بزند؟ بعد فکر کردم یک کاری کنم که نکرده باشم یا نشده باشد و یک فرم نی و ارکستر باشد که بالاخره نی‌نوا شد.»

«شب قبل از عاشورا» لوریس چکناواریان

سمفونی تاثیرگذار عاشورا، توسط لوریس چکناواریان آهنگ‌ساز و رهبر ارکستر ایرانی-ارمنی ساخته شده است. او پیش‌ از ساخت این کار، در گفت‌وگویی، از علاقه‌اش به فرهنگ عاشورایی سخن گفته و اضافه کرده بود:« موسیقی‌هایی که از طریق شیپور و طبل شنیده می‌شوند، همیشه مرا تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. باید بگویم، نمی‌توان ایرانی بود و نسبت به فرهنگ عظیم عاشورایی بی‌تفاوت باشیم. عاشورا چند درس بزرگ دارد و یک تراژدی بزرگ است.» این آهنگ‌ساز درباره چگونگی ساخت این اثر گفته است:«یادم می‌آید در زمان بچگی وقتی در دسته‌های عزاداری بودم، سقای آب بودم؛ آب را بین هیئت‌ها پخش می‌کردم. موسیقی عاشورایی از سنت‌های قدیمی ایرانیان است که در ماه محرم با تاثیر از سازهای طبل و سنج، تداعی‌گر واقعه بزرگ و فراموش‌نشدنی عاشوراست. این کار هم برای همین ساخته شد. برای همین حماسه و برای این‌که بتوانیم آن فضا را در قالب نوحه‌ای قدیمی با موسیقی همراه کنیم. در واقع حماسه و نوحه درهم تنیده‌ شده‌اند و با موسیقی تاثیر به‌سزایی بر جای می‌گذارند.»

روز واقعه مجید انتظامی

موسیقی متن فیلم سینمایی «روز واقعه»، شاید درخورترین اثر شنیداری در حوزه موسیقی متن آیینی باشد؛ موسیقی که حاصل درآمیختن صدای سنگ و چوب و فغان است و حکایت از یک ماتم و عزای بزرگ دارد. مجید انتظامی صاحب موسیقی‌های ماندگاری چون «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین»، درباره ساخت موسیقی متن این فیلم و چالش‌های پیش روی آن گفته است:«موسیقی این فیلم قسمت‌های سخت زیادی داشت. چوب و سنگ‌زدن‌ها و موسیقی عزاداری مراسم زار. خاطرم هست برای موسیقی این فیلم، تعداد زیادی چوب و چند گونی سنگ از کوه جمع کرده بودم تا صدای به‌هم‌زدن سنگ‌ها و چوب‌ها را ضبط کنم. بعد از مدتی همه سنگ‌ها خرد و به یک تپه خرده‌سنگ و خاک تبدیل شد. تر و تمیز به استودیو می‌رفتیم و خاکی و کثیف برمی‌گشتیم! این یکی از سخت‌ترین قسمت‌های این موسیقی بود.» این اثر که در سال ۷۳ ساخته شد، به صورت یک آلبوم مجزا نیز منتشر و در سیزدهمین جشنواره فیلم فجر صاحب سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن شد.

منبع: خراسان

72

لوریس چکناواریان
حسین علیزاده

اخبار مرتبط

خبر فوری در شبکه های اجتماعی

khabarfoori in social networks karafarin bank coronavirus پیشنهاد ما

پشت پرده خبر آغاز جنگ در مهر ماه / آیا ترامپ می‌تواند جنگ با ایران را آغاز کند؟ / شایعه جنگ، قطعه‌ای دیگر از پازل پوتین
در نیزارهای ماهشهر قتل عام نشد، اما در چند نقطه خوزستان درگیری مسلحانه رخ داد / حکم اعدام برای آبان 98 نداشتیم/ من هم آب شکلاتی دیده‌ام
ویران کردن دیوارهای 130 باغ بدون هشدار قبلی و با توضیحات گنگ بعدی در مشهد / یک باغدار: مجوز دادگاه داشتم / نماینده چناران: تخریب‌ها، پیگرد قانونی دارد
انفجار بیروت؛ آیا چرنوبیل جدیدی در راه است؟ / شباهت‌های انفجار بیروت با حادثه قطار نیشابور
پشت پرده ماجرای پس ندادن خانه‌های سعادت‌آباد توسط نمایندگان پیشین مجلس / حسینی: در دوره قالیباف تهاتر شد / داستان مربوط به مجلس هفتم است، نه دهم!
وکیل بقایی: او حین تصادف از کرمانشاه برمی‌گشت و در حال فرار از کشور نبود / عجیب نیست اگر احمدی‌نژاد برایش تظلم خواهی کند / حاضرم برای اثبات بی‌گناهی بقایی مناظره کنم

به روایت شما مخاطبین خبرفوری نسبت به عدم کیفیت برخی از مواد غذایی انتقاداتی دارند 1399/5/22 آبگرفتگی کوچه های افشار غربی در بلوار آزادگان اصفهان در هنگام بارش باران / مشکلی که حالا دیگر وجود ندارد 1399/5/16 گلایه یک دانشجوی پزشکی از شرایط امتحان بورد! 1399/5/12 مخاطبان خبرفوری: نگران کنکور کرونایی هستیم! 1399/5/9 برجی در مشهد که به پسرهای نوجوان روی خوش نشان نمی‌دهد 1399/5/9 یک وام ازدواج و هزار و یک دردسر 1399/5/5 ادامه

admin

دیدگاهتان را بنویسید

پست بعدی

باز هم گمانه‌زنی از وخامت حال رهبر کره شمالی؛ اون به کما رفته

ی شهریور 2 , 1399
رهبر کره شمالی دوباره در آستانه مرگ قرار دارد. این ادعایی است که چانگ سونگ مین، دبیر امور سیاسی کیم دائه جونگ، رئیس جمهور فقید کره جنوبی در شبکه‌های اجتماعی مطرح ساخته است. پایگاه نشنال اینترست نوشت، چانگ با استناد به یک رابط محرمانه در چین به عنوان منبعش، گفت […]

اجتماعی

منوی شبکه های اجتماعی تنظیم نشده است. شما باید منویی ایجاد کنید و آن را به منوی شبکه های اجتماعی در تنظیمات منو اختصاص دهید.

آخرین دیدگاه

000